Një gjyqtar federal ka bllokuar të premten administratën Trump nga përpjekja për të hequr shtetësinë me të drejtë lindjeje për fëmijët e prindërve që ndodhen ilegalisht në SHBA. Ky është vendimi i tretë gjyqësor në mbarë vendin që ndalon zbatimin e urdhrit ekzekutiv të administratës, që prej vendimit kyç të Gjykatës Supreme në qershor, i cili kufizoi kompetencat e gjykatave më të ulëta për të lëshuar ndalesa me efekt në të gjithë vendin.
Gjykatësi i Qarkut Amerikan, Leo Sorokin, duke iu bashkuar një gjykate tjetër rrethi dhe një paneli të Apelit, vendosi se një urdhër ndalimi kombëtar, i kërkuar nga më shumë se një duzinë shtetesh, mbetet në fuqi përmes një përjashtimi të lejuar nga vendimi i fundit i Gjykatës Supreme.
Argumentet e shteteve dhe sfida kushtetuese
Shtetet paditëse argumentojnë se urdhri i presidentit Trump është hapur jokushtetues dhe përbën një kërcënim serioz për buxhetet shtetërore, veçanërisht për fondet që mbështesin sistemet e kujdesit shëndetësor. Ata theksojnë se parimi i shtetësisë në lindje është i garantuar nga Kushtetuta e SHBA-së dhe se presidenti nuk ka autoritet për ta ndryshuar atë përmes një urdhri ekzekutiv, të cilin e cilësojnë si “një përpjekje flagrante dhe të paligjshme për t’u mohuar shtetësinë qindra mijëra fëmijëve të lindur në SHBA, bazuar në prejardhjen e prindërve të tyre”.
Sipas paditësve, urdhri i propozuar do t’u kushtonte shteteve fonde të rëndësishme për shërbime thelbësore si kujdesi familjar, shërbimet shëndetësore për fëmijët me të ardhura të ulëta dhe ndërhyrjet e hershme për fëmijët me nevoja të veçanta.
Amendamenti i 14-të në qendër të debatit
Në thelb të padisë është Amendamenti i 14-të i Kushtetutës, i ratifikuar në vitin 1868 pas Luftës Civile dhe vendimit famëkeq Dred Scott, i cili vendosi se një burrë i skllavëruar nuk mund të ishte shtetas amerikan. Ky amendament ka qenë prej kohësh baza për të drejtën e shtetësisë për çdo fëmijë të lindur në territorin amerikan.
Administrata Trump ka mbajtur qëndrimin se fëmijët e jo-qytetarëve nuk i nënshtrohen juridiksionit të SHBA-së dhe për këtë arsye nuk kanë të drejtë për shtetësi të lindur.
Bllokimi mbetet në fuqi, në pritje të Gjykatës Supreme
Avokatët e qeverisë kishin kërkuar që gjykatësi Sorokin të ngushtonte fushëveprimin e vendimit të tij të mëparshëm, por ai argumentoi se “nuk ka prova të mjaftueshme në procesverbal që të mbështesin idenë se një zgjidhje më e ngushtë do të mbronte në mënyrë të përshtatshme paditësit nga dëmet e mundshme që ata kanë përshkruar”.
Sorokin pranoi se vendimi i tij nuk do të jetë fjala e fundit mbi këtë çështje të debatueshme kushtetuese. Ai shkroi se administrata “ka të drejtë të ndjekë interpretimin e saj të Amendamentit të Katërmbëdhjetë, dhe është e pashmangshme që Gjykata Supreme do ta zgjidhë përfundimisht këtë çështje”. Megjithatë, për qëllimet e kësaj padie dhe në këtë fazë, “Urdhri Ekzekutiv është jokushtetues”, theksoi ai.
Administrata nuk ka apeluar ende asnjë nga vendimet e fundit, ndërsa përpjekjet për të kufizuar të drejtën e shtetësisë përmes lindjes do të mbeten të pezulluara, derisa Gjykata e Lartë të japë një vendim përfundimtar./AP