Një ish-pilot luftarak i Forcës Ajrore të SHBA-së, me më shumë se dy dekada përvojë me sisteme dhe aeroplanë të dorëzimit të armëve bërthamore, përfshirë avionët e avancuar F-35 stealth, është arrestuar dhe akuzuar për komplot për të ndihmuar ushtrinë kineze.
Gerald Eddie Brown Jr., 65 vjeç, u arrestua të mërkurën në Jeffersonville, Indiana, dhe u akuzua për shkelje të Ligjit për Kontrollin e Eksportit të Armëve duke ofruar trajnim për pilotët e Forcës Ajrore të Ushtrisë Popullore Çlirimtare (PLAAF) të Kinës, sipas një deklarate nga Zyra e Prokurorit të SHBA-së për Distriktin e Kolumbisë.
“Ofrimi i trajnimeve ushtarake amerikane ndaj armiqve tanë përbën një kërcënim të madh për sigurinë kombëtare”, tha Lee Russ, drejtor ekzekutiv i Zyrës së Hetimeve Speciale të Forcës Ajrore, në deklaratë.
Para pensionimit në gradën e majorit në 1996, Brown shërbeu 24 vjet në Forcën Ajrore të SHBA-së.
“Gjatë karrierës së tij ushtarake, Brown komandoi njësi të ndjeshme përgjegjëse për sistemet e dorëzimit të armëve bërthamore, udhëhoqi misione luftarake dhe shërbeu si instruktor piloti luftarak dhe instruktor simulatorësh për një gamë avionësh luftarakë dhe sulmues”, thuhej në deklaratë.
Ai gjithashtu ka fluturuar me avionë nga epoka e Vietnamit F-4 Phantom deri te F-15 dhe F-16 më modernë.
Pas pensionimit, Brown fluturoi me avionë transporti komercial para se t’i bashkohej dy kontraktorëve mbrojtës amerikanë si instruktor në simulatorë fluturimi, duke trajnuar pilotët amerikanë për F-35 dhe A-10.
F-35 i Lockheed Martin është një nga avionët më të avancuar të SHBA-së, me rreth 600 avionë të brezit të pestë në shërbim në Forcën Ajrore, Marinën dhe Korpusin e Marinës, dhe mbi 1,600 të porositur, sipas FlightGlobal’s World Air Forces 2026. Nëntëmbëdhjetë vende aleate dhe partnere janë gjithashtu pjesë e programit F-35. Ai pritet të jetë një nga kolonat kryesore të flotave amerikane dhe aleate për dekada.
Brown dyshohet se kaloi më shumë se dy vjet në Kinë duke trajnuar pilotët e PLA, duke udhëtuar atje në dhjetor 2023 dhe qëndruar deri në fillim të këtij muaji.
“Brown përgjigjej për tre orë për Forcën Ajrore të SHBA-së ditën e parë në Kinë dhe më pas, ditën e dytë, përgatiti dhe prezantoi një paraqitje për veten për PLAAF,” tha deklarata. Më pas ai trajnoi pilotët kinezë.
“Tradhtia e dyshuar e Brown ekspozoi taktika ushtarake të ndjeshme, duke kërcënuar sigurinë e vendit tonë, forcave tona të armatosura dhe aleatëve tanë,” tha James Barnacle, drejtori ndihmës i FBI-së në Nju Jork.
Analisti i aviacionit Peter Layton tha se Kina mund të ketë mësuar një gamë të gjërë informacioni nga Brown, përfshirë sisteme dorëzimi të armëve bërthamore dhe taktikat për të shmangur zbulimin e F-35 në role sulmuese dhe mbrojtëse.
Autoritetet amerikane thanë se Brown kontaktoi Kinën përmes një bashkëpunëtori, i cili kishte lidhje me Stephen Su Bin, një shtetas kinez që në 2016 pranoi fajësinë për shpërdorim të të dhënave ushtarake amerikane dhe u dënua me gati katër vjet burg.
Brown nuk është piloti i parë amerikan i akuzuar për ndihmën e pilotëve kinezë, dhe as i pari i lidhur me Su. Ish-piloti i Korpusit të Marinës Daniel Duggan ishte akuzuar në 2017 për ndihmë ndaj pilotëve kinezë dhe është arrestuar në Australi në 2022, duke pritur ekstradimin në SHBA.