Mali i Zi është veçuar si kandidati më i përparuar dhe potencialisht anëtari i ardhshëm i Unionit.
Presidenti francez Emmanuel Macron dhe kancelari gjerman Friedrich Merz dërguan një mesazh nga Samiti BE-Ballkani Perëndimor në Tivat se Bashkimi Evropian duhet të demonstrojë edhe një herë vullnetin politik për zgjerim, duke veçuar Malin e Zi si kandidatin më të përparuar për anëtarësim të ardhshëm.
Macron theksoi se udhëheqësit evropianë janë në Tivat për të mbështetur Malin e Zi në rrugën e tij evropiane dhe se vendi duhet të bëhet pjesë e familjes evropiane sa më shpejt të jetë e mundur. Merz, nga ana tjetër, vlerësoi se procesi i zgjerimit ka ngecur për një kohë shumë të gjatë dhe se Unioni duhet të tregojë jo vetëm dëshirën, por edhe gatishmërinë për të pranuar anëtarë të rinj.
Këto mesazhe vijnë në një kohë kur zgjerimi po fiton përsëri peshë gjeopolitike dhe nuk është më vetëm një proces teknik negociatash. Këshilli Evropian e vendosi samitin nën moton “prosperitet dhe stabilitet i përbashkët i BE-së dhe Ballkanit Perëndimor”, me theks në zgjerimin, integrimin gradual, Axhendën e Rritjes dhe qëndrueshmërinë e sigurisë së rajonit.
Mali i Zi është aktualisht kandidati më i përparuar në procesin e pranimit në BE. Ai ka hapur të 33 kapitujt e negociatave dhe ka mbyllur disa prej tyre, me ambicien për t’u bërë anëtari i 28-të i Unionit deri në vitin 2028. Megjithatë, Brukseli vazhdon të këmbëngulë në reforma në sundimin e ligjit, gjyqësorin, luftën kundër korrupsionit dhe forcimin e llogaridhënies institucionale.
Në këtë kontekst, deklaratat e Macron dhe Merz kanë një mesazh të dyfishtë. Ato inkurajojnë Malin e Zi dhe i dërgojnë një sinjal të gjithë rajonit se perspektiva e anëtarësimit mbetet e hapur. Në të njëjtën kohë, ato i kujtojnë Bashkimit Evropian se një vonesë e gjatë pa hapa dhe afate konkrete minon besueshmërinë e procesit.
Për Maqedoninë, ky zhvillim mbart një ndjeshmëri të veçantë. Vendi ishte ndër të parët në rajon që filloi procesin e integrimit evropian, por tani përballet me një ngecje për shkak të ndryshimeve kushtetuese dhe dinamikës së bllokuar të negociatave. Ndërsa Mali i Zi po shfaqet si një kandidat kryesor dhe Shqipëria po bën përparim të shpejtë, Maqedonia rrezikon të mbetet prapa dinamikave të reja në rajon.
Në Tivat, bëhet e qartë se zgjerimi nuk matet më vetëm nga kriteret formale, por edhe nga dukshmëria politike, diplomacia aktive dhe aftësia e vendeve kandidate për të bindur BE-në për gatishmërinë e tyre. Mali i Zi aktualisht po përfiton nga ky avantazh, ndërsa vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor duhet të demonstrojnë një strategji më të qartë dhe një angazhim më të fortë për reforma.
Deklarata e Merz se BE-ja bëri gabim duke mos pranuar një anëtar të ri për 13 vjet rihap debatin e brendshëm brenda Unionit. Vendi i fundit që u bashkua ishte Kroacia në vitin 2013, dhe procesi ka ngecur që atëherë. Ndërkohë, rrethanat gjeopolitike dhe lufta në Ukrainë, ndikimi i Rusisë, prania ekonomike e Kinës dhe paqëndrueshmëria rajonale përforcojnë nevojën për integrim më të shpejtë.
Samiti i Tivatit nuk është vetëm një mbështetje për Malin e Zi, por edhe një provë nëse BE-ja është e gatshme ta shndërrojë zgjerimin nga një qëllim deklarativ në një proces të vërtetë politik. Për Maqedoninë, mesazhi është i qartë: në dinamikën e re evropiane nuk ka vend për pasivitet dhe pritje që procesi të zhbllokohet.
The post 13 vjet pa një anëtar të ri, një kthesë po vjen, ky është një anëtar i ri i BE-së së shpejti appeared first on Alsat.