Ndryshimi i klimës na ka treguar tashmë se koncepti i stinëve ka ndryshuar ndjeshëm. Dimrat pa dëborë, ditët e nxehta të pranverës dhe stuhitë e verës janë bërë ngjarje të zakonshme. A është koha për një ndarje të re?
Stinët shoqërohen konvencionalisht me ndryshimet vjetore të temperaturave dhe pjerrësinë e Tokës në lidhje me boshtin e saj. Siç dihet, polet nuk janë të përafruara në mënyrë të përsosur me orbitën rreth Diellit, kështu që boshti është i pjerrët me 23.5 gradë. Kjo do të thotë që disa pjesë të Tokës, varësisht nga pjesa e vitit, janë më afër ose më larg Diellit dhe marrin më shumë ose më pak nxehtësi.
Kjo është veçanërisht e dukshme në zonat me klimë të butë dhe polare, ndryshe nga pjesa ekuatoriale e planetit tonë.
Kategori të reja konceptuale të stinëve
Hulumtimi i ri, autorët e të cilit janë dy gjeografë nga Universiteti i Jorkut dhe Shkolla e Ekonomisë në Londër, i botuar në revistën Progress of Environmental Geographies, nuk i kundërshton këto kritere. Toka është ende “e pjerrët” dhe ndryshimet në temperaturë dhe gjatësi ditore në pjesë të ndryshme të botës dhe në kohë të ndryshme të vitit do të vazhdojnë të ekzistojnë.
Autorët propozojnë një koncept të ri me katër kategori:
Moti i sapo shfaqur – një formë e re e kushteve klimatike sezonale që nuk është vërejtur më parë në një rajon të caktuar.
Stina që mungon – një stinë në të cilën kushtet tradicionale të motit janë zhdukur ose janë bërë të panjohshme.
Stina aritmike – ndryshime në ndodhjen dhe kohëzgjatjen e pritur të cikleve sezonale.
Stina e sinkopës – ndryshime të parregullta dhe variacione të menjëhershme në kushtet e motit.
Disa nga këto fenomene janë studiuar tashmë, dhe studimi citon studime të tjera që tregojnë se verat janë bërë më të gjata dhe më të nxehta, dimrat më të shkurtër dhe më të ngrohtë, dhe pranvera vjen më herët. Në disa raste ekstreme, këto ndryshime janë më të dukshme: stinët e uraganeve në Atlantik dhe Paqësor janë zgjatur, ndërsa në disa rajone zjarret në pyje janë të pranishme pothuajse gjatë gjithë vitit, dhe ndotja nga tymi, për shembull, në Azinë Juglindore, tani është e rregullt.
E gjithë kjo mund të mos jetë e pranueshme për të gjithë, por ideja nuk është aq radikale sa duket. Është e qartë se kjo nuk do ta “shfuqizojë” pranverën ose verën, as nuk do të shkruajë një kalendar të ri. Autorët thjesht po reflektojnë mbi realitetin tashmë të pranishëm në një nivel shoqëror. Ndërsa ndryshimi i klimës vazhdon të “luajë” me ritmin e Tokës, një qasje fleksibile ndaj stinëve mund të na ndihmojë të mbajmë ritmin me një botë ku rregullat e vjetra nuk zbatohen më.
The post A është koha për një ndarje të re të stinëve? Ja çfarë sugjerojnë gjeografët appeared first on Alsat.