Ndërsa lidhja midis gjumit të dobët dhe demencës është njohur prej kohësh, nuk ishte e qartë nëse zakonet e dobëta të gjumit shkaktonin demencë apo nëse gjumi i dobët ishte një simptomë e hershme e sëmundjes. Megjithatë, hulumtimet e reja sugjerojnë se cilësia e gjumit mund të ndikojë drejtpërdrejt në shkallën me të cilën plaket truri.
“Gjetjet tona ofrojnë prova se gjumi i dobët mund të kontribuojë në plakjen e përshpejtuar të trurit”, shpjegon Abigail Dove, një neuroepidemiologe në Institutin Karolinska në Suedi, “dhe tregojnë inflamacionin si një nga mekanizmat kryesorë themelorë”.
Lidhje e fortë me stilin e jetës së natës dhe gërhitjen
Studiuesit vlerësuan cilësinë e gjumit në pesë dimensione tek 27,500 të rritur të moshës së mesme dhe të moshuar (mosha mesatare 54.7 vjeç) të regjistruar në UK Biobank (një institucion kërkimor që kryen studime afatgjata mbi ndikimin e predispozicionit gjenetik dhe stilit të jetesës në sëmundje). Përafërsisht nëntë vjet më vonë, truri i pjesëmarrësve u skanua me MRI dhe mosha e tyre biologjike e trurit u vlerësua duke përdorur modele të të mësuarit automatik.
Studiuesit përcaktuan cilësinë e gjumit bazuar në kronotip (lloji i mëngjesit ose i mbrëmjes), kohëzgjatjen e gjumit, praninë ose mungesën e pagjumësisë, praninë ose mungesën e gërhitjes dhe përgjumjen gjatë ditës. Bazuar në këto të dhëna, pjesëmarrësit u ndanë në tre grupe: 41.2 përqind kishin gjumë të shëndetshëm, 3.3 përqind kishin gjumë të dobët dhe 55.6 përqind i përkisnin grupit të mesëm.
Analiza tregoi se për çdo rënie prej një pike në cilësinë e gjumit të shëndetshëm, diferenca midis moshës së trurit dhe moshës kronologjike rritej me rreth gjashtë muaj. Në grupin me cilësinë më të keqe të gjumit, truri ishte rreth një vit “më i vjetër” se mosha e tyre aktuale. Kjo sugjeron që ndryshimet në kohëzgjatjen e gjumit dhe zakonet mund të ndikojnë ndjeshëm në shkallën e plakjes së trurit.
Studiuesit zbuluan se një stil jetese gjatë natës, kohëzgjatja e pashëndetshme e gjumit (përtej 7-8 orëve të rekomanduara) dhe zakoni i gërhitjes janë veçanërisht të lidhura fort me plakjen e trurit. Ata gjithashtu zbuluan se pesë faktorët që përcaktojnë cilësinë e gjumit bashkëveprojnë me njëri-tjetrin. Për shembull, pagjumësia mund të çojë në përgjumje të tepërt gjatë ditës, dhe një stil jetese gjatë natës mund të çojë në kohëzgjatje më të shkurtër të gjumit, shkruan ” Wired “.
Gjumi i dobët çon në inflamacion kronik në trup
Për të kuptuar mekanizmin me të cilin gjumi i dobët ndikon në tru, ekipi i hulumtimit mati gjithashtu nivelet e inflamacionit të shkallës së ulët në trup. Në mënyrë specifike, ata përdorën një kombinim të bioshënuesve, siç janë nivelet e proteinës C-reaktive, numri i qelizave të bardha të gjakut dhe trombociteve, si dhe raporti i granulociteve me limfocitet (një lloj qelize të bardha të gjakut), për të analizuar rolin e inflamacionit në marrëdhënien midis modeleve të gjumit dhe plakjes së trurit.
Rezultatet konfirmuan se nivelet më të larta të inflamacionit në trup kanë tendencë të rrisin moshën e trurit. Analiza e ndërmjetësimit (një metodë për të shqyrtuar ndikimin e variablave të ndërmjetëm në marrëdhënien shkak-pasojë midis dy fenomeneve) tregoi se inflamacioni shpjegonte rreth 7 përqind të lidhjes midis modeleve mesatare të gjumit dhe plakjes së trurit, dhe më shumë se 10 përqind të lidhjes me modelet e dobëta të gjumit. Me fjalë të tjera, ka shumë të ngjarë që cilësia e dobët e gjumit lehtëson shfaqjen e inflamacionit kronik në trup, i cili më pas përshpejton plakjen e trurit.
Përveç inflamacionit, ka edhe mënyra të tjera se si gjumi i dobët mund të ndikojë negativisht në tru. Njëra prej tyre është duke ndikuar negativisht në sistemin glimfatik, i cili kryesisht largon produktet e mbeturinave nga truri gjatë gjumit. Nëse substancat toksike nuk largohen në mënyrë efektive gjatë gjumit, kjo mund të dëmtojë funksionin e qelizave nervore në planin afatgjatë. Studiuesit gjithashtu sugjerojnë se gjumi i dobët mund të përkeqësojë shëndetin kardiovaskular, gjë që dëmton në mënyrë indirekte rrjedhën e gjakut dhe indin e trurit.
The post Cilësia e dobët e gjumit përshpejton plakjen e trurit appeared first on Alsat.