Transporti i ndërprerë, veçanërisht përmes Ngushticës së Hormuzit, përbën një kërcënim serioz për një valë të re rritjesh të çmimeve të ushqimeve.
Problemi kryesor është se ky rajon është një “grykë bllokimi” për industrinë bujqësore në botë. Rreth 25-35% e tregtisë globale të plehrave azotike dhe lëndëve të para kryesore kalon nëpër Hormuzin, i cili tani është pjesërisht i bllokuar ose i pasigurt për transport.
Në të njëjtën kohë, Reuters analizon se sulmet ndaj objekteve energjetike dhe industriale po zvogëlojnë prodhimin e uresë – plehu më i përdorur gjerësisht në botë.
Në një artikull të titulluar “ Çmimet e ushqimeve do të shpërthejnë deri në fund të vitit” , Bloomberg Adria paralajmëron se rreziku për bujqësinë po rritet për shkak të bllokadës së Ngushticës së Hormuzit, e cila është gjithashtu thelbësore për transportin e lëndëve të para për prodhimin e plehrave.
Konkretisht, Lindja e Mesme është eksportuesi më i madh i këtyre lëndëve të para, për shembull, në periudhën nga viti 2020 deri në vitin 2025, Shtetet e Bashkuara shpenzuan 5 miliardë dollarë për importe nga vendet e Gjirit, dhe mbi gjysma e shumës përfundoi në Katar. Ekonomitë e Gjirit Persik kishin eksporte të plehrave azotike me vlerë 50 miliardë dollarë gjatë së njëjtës periudhë.
“Pa plehra, rendimentet ulen. Nëse rendimentet ulen, ka më pak drithëra, më pak oriz, më pak ushqim në treg”, tha Philip Sunderland, një tregtar plehrash në Aquifert. “Mund të ketë një vonesë prej gjashtë deri në nëntë muajsh midis kohës kur të korrat e gjelbra hiqen nga toka dhe koha kur ushqimi arrin në tryezën tuaj. Por mund të prisni që inflacioni të shpërthejë rreth Krishtlindjeve ”, thotë ai.
Efektet e para janë tashmë të dukshme. Sipas The Economic Times , çmimet e plehrave po rriten me 10-40% në afat të shkurtër, dhe në disa tregje rritjet po arrijnë mbi 30%.
Megjithatë, Reuters njofton se ka parashikime për një dyfishim të mëtejshëm nëse kriza zgjatet.
Kjo rritje po ndikon drejtpërdrejt në ushqim. Sipas vlerësimeve të Bankës Botërore, çdo rritje prej 1% e çmimit të plehrave mund të rrisë çmimet e ushqimeve me rreth 0.45%. Kjo do të thotë që rritjet aktuale dyshifrore të çmimeve tashmë po krijojnë bazën për një valë të re inflacioni në bujqësi.
Një rrezik shtesë është koha. Kriza vjen pak para mbjelljeve të pranverës në hemisferën veriore. Fermerët përballen me një dilemë: të paguajnë dukshëm më shumë për inputet ose të përdorin më pak plehra, gjë që nga ana tjetër çon në rendimente më të ulëta dhe presion të ri mbi çmimet, thekson The Guardian .
Për ekonomitë e vogla dhe të varura nga importi, si Maqedonia, efekti mund të jetë i dyfishtë:
- ndikim i drejtpërdrejtë në çmimet e ushqimeve (përmes importit të produkteve bujqësore më të shtrenjta)
- presion indirekt mbi prodhimin vendas , i cili varet nga plehrat dhe energjia e importuar
Nëse bllokada dhe paqëndrueshmëria në Gjirin Persik vazhdojnë, plehu mund të bëhet një “katalizator” për një inflacion të ri global të ushqimit me efekte që do të ndihen edhe nga familjet në Ballkan.
The post Çmimet e ushqimeve do të rriten ndjeshëm deri në fund të vitit… appeared first on Alsat.