Inflacioni është shndërruar në një ankand numrash, çdo ditë kemi parashikime të ndryshme se si do të lëvizë norma e inflacionit në vitin 2026. Kryeministri Hristijan Mickoski pret që inflacioni të jetë rreth 4 përqind në vit, ndërsa guvernatori Trajko Slaveski është më optimist, beson se inflacioni do të lëvizë në një rrugë rregullimi në rënie dhe pret që ai të bjerë në 2.5 përqind këtë vit. Sipas ekspertëve të ekonomisë, në vitin 2026 pyetja kryesore nuk do të jetë vetëm se sa do të jetë inflacioni, por nëse rritja e pagave dhe pensioneve do të jetë mbi të.
Guvernatori Slaveski beson se inflacioni do të ulet dhe rritja ekonomike do të rritet. Ai i bazon trendet e tilla pozitive në ekonominë vendase në rimëkëmbjen graduale të ekonomive të partnerëve tanë më të rëndësishëm tregtarë, si dhe në investimet më të mëdha në infrastrukturë në vend.
– Të gjithë këta faktorë tregojnë për perspektiva të mira për këtë vit, me rritje ekonomike të pritur prej rreth 4 përqind. Inflacioni do të lëvizë në një rrugë rregullimi në rënie dhe pritet të bjerë në 2.5 përqind këtë vit, pas së cilës gradualisht do të kthehet në mesataren e tij historike prej rreth 2 përqind – theksoi Guvernatori Slaveski.
Ai theksoi se faktorët kryesorë që qëndrojnë pas pritjeve të tilla janë lëvizjet e favorshme në çmimet botërore, pritjet e ankoruara të inflacionit dhe presionet e kufizuara nga kërkesa e brendshme.
Më parë, Kryeministri Mickoski paralajmëroi për ndryshime ligjore, të cilat pritet të rezultojnë në gjoba më të larta dhe një goditje ndaj rrjeteve të supermarketeve që manipulojnë çmimet dhe nuk respektojnë Ligjin për Praktikat e Padrejta Tregtare.
– Mendoj se inflacioni për këtë vit do të jetë rreth 4 përqind. Ne flasim për këtë çdo muaj, dhe ajo që bëjmë janë kontrolle të shpeshta nga Inspektorati Shtetëror i Tregut – tha Mickoski.
Megjithatë, ekspertët ekonomikë sqarojnë se “inflacioni më i ulët” nuk do të thotë që çmimet do të ulen përsëri, por se ato do të rriten më ngadalë.
– Për vitin 2026, parashikimet ndërkombëtare dhe vendase për Maqedoninë janë rreth 4 përqind inflacion vjetor, që është një ritëm më i moderuar, por prapëseprapë i mjaftueshëm për të “ngrënë” rritjen e të ardhurave nëse pagat dhe pensionet nuk lëvizin më shpejt. Testi praktik për standardin e jetesës është i thjeshtë: kur pagat rriten më shpejt se çmimet, fuqia blerëse, mesatarisht, përmirësohet, dhe kur çmimet rriten më shpejt, standardi bie. Në vitin 2025, patëm një shembull se mund të ketë vend për rritje reale. Në shtator 2025, paga mesatare neto u rrit me 9.3 përqind në vit, ndërsa çmimet u rritën me 4 përqind në vit – tha për gazetën VEČER Viktor Mitevski, drejtor ekzekutiv i Shoqatës për Kërkime dhe Analiza ZMAI.
Në rastin e pensioneve, kemi qenë dëshmitarë të braktisjes së rregullimit që supozohej të sillte rregull dhe ishte i lidhur me koston e jetesës dhe rritjen e pagës mesatare (50.50%). Ky parim ofroi njëfarë mbrojtjeje, por Qeveria zgjodhi një rritje lineare, ad hoc, e cila nuk bazohet në parime të justifikuara ekonomikisht, por në vullnetin politik dhe mundësitë fiskale.
– Prandaj, në vitin 2026, pyetja kryesore nuk do të jetë vetëm se sa do të jetë inflacioni, por edhe nëse rritja e pagave dhe pensioneve do të mbetet mbi të dhe nëse rritja e shportës së konsumatorit do të jetë nën kontroll, sepse aty qytetarët e ndiejnë më shpejt ndikimin në standardin e jetesës. Përveç kësaj, është e rëndësishme të merret parasysh se çmimi i energjisë elektrike për familjet është përshtatur lart nga 2 në 4 përqind që nga 1 janari 2026, varësisht nga blloku, gjë që rrit drejtpërdrejt faturat dhe indirekt ndikon pjesërisht në kostot dhe çmimet e disa shërbimeve dhe produkteve – shton Mitevski.
Prandaj, ekspertët ekonomikë pajtohen se në vitin 2026, standardi real i jetesës do të varet nëse rritja e pagave dhe pensioneve tejkalon inflacionin.
Sipas raportit të fundit nga Enti Shtetëror i Statistikës (ESHS), indeksi i kostos së jetesës në dhjetor të vitit të kaluar shënoi një rritje vjetore prej 4.1 përqind krahasuar me të njëjtin muaj të vitit të kaluar. Në të njëjtën kohë, indeksi i çmimeve me pakicë u rrit me 3.7 përqind.
Inflacioni, i matur nëpërmjet indeksit të kostos së jetesës, u rrit me 0.4 përqind në dhjetor të vitit të kaluar krahasuar me muajin paraprak.
Sipas të dhënave nga Enti Shtetëror i Statistikave, rritja e kostove të jetesës është rezultat i çmimeve më të larta në disa sektorë, dhe rritja më e ndjeshme në dhjetor, krahasuar me muajin e kaluar, u regjistrua në grupin e transportit, ku pati një rritje prej 5.8 përqind. Përveç transportit, një kontribut të konsiderueshëm në inflacion dha edhe rritja në sektorin e rekreacionit dhe kulturës, e cila ishte më e lartë me 0.8 përqind. Rritje të kostove pati edhe në grupin e shëndetit, e cila ishte më e lartë me 0.7 përqind në dhjetor, ndërsa mobiljet, mallrat shtëpiake dhe mirëmbajtja shtëpiake shënuan një rritje prej 0.5 përqind.
Edhe pse më e vogël, rritje u regjistrua edhe në grupet e restoranteve dhe hoteleve, pastaj në grupet e banesave, ujit, energjisë elektrike, gazit dhe lëndëve të tjera djegëse, dhe rritje prej 0,1 përqind u regjistrua edhe në pijet alkoolike dhe produktet e duhanit. /vecer.press
The post Pagat duhet të rriten më shumë se inflacioni për të parandaluar “shkrirjen” e standardit të jetesës appeared first on Alsat.