Sot, paga mesatare në Maqedoni prej 748 eurosh mezi mbulon nevojat themelore, dhe një llogaritje e thjeshtë tregon se sa shumë inflacioni e ka “ngrënë” standardin. Sipas llogaritjeve, një familje me katër anëtarë që do të hante vetëm burek dhe kos do të shpenzonte rreth 720 euro në muaj, ose pothuajse të gjitha të ardhurat e tyre. Ky është një shembull i thjeshtuar që nuk pasqyron shportën aktuale të konsumatorit, por shërben si ilustrim se si rritja e çmimeve të produkteve themelore ka ndikuar në fuqinë blerëse.
Nëse një familje me katër anëtarë në Maqedoni do të përpiqej të jetonte ekskluzivisht me burek dhe kos, paga mesatare prej 748 eurosh do të ishte një provë serioze, tashmë në nivelin e matematikës bazë, por edhe si një tregues i saktë se sa shumë inflacioni e ka “ngrënë” standardin e jetesës.
Sot, një e katërta e burekut dhe kosi kushtojnë rreth 2 euro. Për një familje me katër anëtarë, kjo është 8 euro në ditë. Në bazë mujore, me vetëm një vakt në ditë, kostoja arrin në 240 euro.
Ky është një shembull i thjeshtuar që nuk pasqyron shportën aktuale të konsumatorit, por shërben si ilustrim se sa shumë ka ndikuar rritja e çmimeve të produkteve bazë në fuqinë blerëse të qytetarëve.
Tashmë në këtë nivel, është e qartë se edhe një dietë jashtëzakonisht modeste – një vakt në ditë – “heq” pothuajse një të tretën e pagës mesatare.
Megjithatë, pamja bëhet edhe më dramatike kur merren në konsideratë nevojat reale. Nëse çdo anëtar i familjes do të kishte tre vakte të tilla në ditë, kostoja ditore rritet në 24 euro, ose rreth 720 euro në muaj. Me fjalë të tjera, pothuajse e gjithë paga mesatare do të shpenzohej vetëm për burek dhe kos, pa vend për shpenzime të tjera – fatura, transport, arsim, etj.
Por kjo llogaritje ka kuptim të plotë vetëm kur krahasohet me periudhën e disa viteve më parë.
Jo shumë kohë më parë, një burek kushtonte rreth 1 euro, ndërsa sot çmimi i tij praktikisht është dyfishuar, ndërsa rritja e pagave nuk ka vazhduar. Në praktikë, kjo do të thotë që qytetarët tani mund të blejnë dukshëm më pak për të njëjtën pagë, edhe kur bëhet fjalë për produktet më të thjeshta.
Ky shembull, megjithëse i thjeshtuar, kap me saktësi thelbin e presionit inflacionist. Rritja e çmimeve të ushqimeve, veçanërisht e produkteve bazë dhe të përditshme, është shumë më e shpejtë se rritja e pagave. Prandaj, rënia e standardeve të jetesës është e dukshme jo vetëm përmes statistikave, por edhe përmes vendimeve të përditshme të qytetarëve – çfarë të blejnë dhe sa shpesh.
Një problem i veçantë është se paga mesatare nuk pasqyron realitetin e shumicës së të punësuarve. Një numër i madh qytetarësh punojnë në sektorët e tregtisë dhe shërbimeve, të cilët punësojnë më shumë njerëz, ku të ardhurat janë më afër pagës minimale sesa paga mesatare. Presioni nga rritja e çmimeve për shumicën e familjeve është edhe më i theksuar nga sa tregon mesatarja.
Në një mjedis të tillë, edhe kjo llogaritje e thjeshtuar tregon se sa e vështirë është të ruhet një nivel bazë i konsumit. Sepse, ndërsa mesatarja sugjeron se është e mundur të “mbulohen” shpenzimet, realiteti për shumicën e qytetarëve thotë të kundërtën.
Prandaj, pyetja nuk është më se sa kushton një burek, por sa vlen një rrogë.
The post Si po e “gërryen” inflacioni standardin tonë të jetesës – çdo ditë më pak mundësi, më shumë pasiguri appeared first on Alsat.