Shkencëtarët nga Instituti Ruđer Bošković kanë zbuluar se ujërat e thella të Detit Adriatik po ngrohen dhe po bëhen më të kripura shumë më shpejt sesa parashikuan modelet e klimës. Analiza e të dhënave të mbledhura në Pellgun e Adriatikut Jugor, pjesa më e thellë e Detit Adriatik, tregoi se temperatura në një thellësi prej një mijë metrash është rritur me 0.8 °C në dekadën e fundit, dhe kripësia me 0.2 njësi. Këto janë ndryshimet më të shpejta të regjistruara në ujërat e thella të Mesdheut.
Si funksionon ky termostat?
Kur uji i ftohtë dhe i dendur formohet në Detin Adriatik të cekët verior gjatë dimrit, ai fundoset në fund dhe hyn në Mesdheun e thellë përmes Ngushticës së Otrantos. Kështu, për shekuj me radhë, Deti Adriatik ka qeverisur një sistem rrymash që siguron stabilitet dhe rrjedhën e oksigjenit në thellësitë e Mesdheut.
Ky sistem natyror tani po ndryshon. Tradicionalisht, uji i ftohtë që formohet pranë bregdetit kroat bëhet më i ngrohtë dhe më i kripur para se të fillojë udhëtimin e tij drejt jugut. Në vend që të ftohë ujërat e thella të Mesdheut, Deti Adriatik tani po dërgon ujë më të ngrohtë, i cili ngroh më tej të gjithë sistemin.
Arsyeja kryesore për këto ndryshime qëndron në kombinimin e ngrohjes globale dhe ndryshimeve në reshjet dhe modelet e rrjedhës së lumenjve. Rritja e temperaturave të ajrit do të thotë që formohet më pak ujë i ftohtë në sipërfaqen e detit, ndërsa ndryshimet në reshjet dhe rrjedhën e lumenjve rezultojnë në ujë më të kripur në Adriatikun verior.
Ndërsa shkallët e ngrohjes së ujërave të thella më parë ishin rreth 0.2 °C për shekull, midis viteve 2012 dhe 2024 ato u rritën në 0.8 °C për dekadë.
Rezultatet e studimit tregojnë se Deti Adriatik po përjeton tashmë ndryshime që modelet e klimës parashikojnë se do të ndodhin vetëm deri në fund të shekullit.
Ndikimi në ekosistem
Pasojat ndihen në ekosistem: speciet e përshtatura në ujëra të thella dhe të ftohta zhvendosen nga habitati i tyre natyror, ndërsa deti më i ngrohtë tërheq specie tropikale nga Mesdheu lindor. Përveç ndikimeve lokale, shqetësimet në Detin Adriatik mund të ndikojnë gjithashtu në nivelet e detit dhe modelet klimatike në të gjithë Evropën. Ndryshimet në dendësinë e ujërave të thella ndikojnë në rritjen e nivelit të detit. Shkencëtarët vlerësojnë se tendencat aktuale mund të çojnë në një rritje shtesë prej 3.3 milimetrash të nivelit të detit në vit.
– Natyra po na paralajmëron se diçka e rëndësishme po ndodh. Detyra jonë është t’i kuptojmë këto procese dhe ta përgatisim shoqërinë për ndryshimet që po vijnë.
The post Deti Adriatik ka arritur temperaturat e parashikuara për fundin e shekullit appeared first on Alsat.