Mojtaba Khamenei, djali i Ajatollah Ali Khamenei të Iranit, i cili u vra në sulmet amerikane-izraelite, është zgjedhur si pasardhësi i tij.
Ndryshe nga i ati, 56-vjeçari ka mbajtur kryesisht një profil të ulët. Ai nuk ka mbajtur kurrë një post qeveritar, as nuk ka dhënë fjalime apo intervista publike, dhe vetëm një numër i kufizuar fotosh dhe videosh të tij janë publikuar.
Por për vite me radhë ka pasur thashetheme se ai kishte ndikim të konsiderueshëm prapa skenave në Iran.
Megjithatë, zgjedhja e tij mund të jetë ende e diskutueshme. Republika Islamike u themelua në vitin 1979, pasi monarkia u përmbys, dhe ideologjia e saj bazohet në parimin se udhëheqësi suprem duhet të zgjidhet për qëndrimin e tij fetar dhe udhëheqjen e tij të provuar, jo nëpërmjet trashëgimisë.
Gjatë mbretërimit të tij, Ali Khamenei foli vetëm në terma të përgjithshëm rreth udhëheqjes së ardhshme të Republikës Islamike.
Një anëtar i Asamblesë së Ekspertëve të Iranit, organi klerikal që zgjedh udhëheqësin suprem, tha dy vjet më parë se Ali Khamenei kundërshtoi idenë që djali i tij të ishte kandidat për udhëheqje të ardhshme.
Kush është Moxhtaba Khamenei?
I lindur më 8 shtator 1969 në qytetin verilindor të Mashhadit, Mojtaba është i dyti nga gjashtë fëmijët e Khameneit. Ai mori arsimin e mesëm në Shkollën Fetare Alavi në Teheran.
Në moshën 17 vjeç, Mojtaba shërbeu në ushtri për disa periudha të shkurtra gjatë Luftës Iran-Irak, sipas mediave iraniane. Konflikti i përgjakshëm tetëvjeçar e bëri regjimin edhe më dyshues ndaj SHBA-së dhe Perëndimit, të cilët mbështetën Irakun.
Në vitin 1999, Mojtaba shkoi në Qom, një qytet i shenjtë që konsiderohet një qendër e rëndësishme e teologjisë shiite, për të vazhduar studimet e tij fetare. Është e dukshme që ai nuk mbante veshje klerikale deri në këtë kohë dhe nuk është e qartë pse vendosi të ndiqte një seminar në moshën 30 vjeç, pasi është më e zakonshme ta bësh këtë në moshë të re.
Mojtaba mbetet një klerik i rangut të mesëm, gjë që mund të përbëjë një pengesë për ngjitjen e tij si udhëheqës suprem.
Ditët e fundit, disa media dhe zyrtarë pranë qendrave të pushtetit në Iran kanë filluar t’i referohen Mojtaba Khameneit si “Ajatollah”, një titull i lartë klerikal. Ky ndryshim u duket disa vëzhguesve si një përpjekje për të ngritur pozicionin e tij fetar dhe për ta paraqitur atë si një udhëheqës të besueshëm.
Në sistemin seminar, mbajtja e gradës “Ajatollah” dhe mësimdhënia në klasa të avancuara konsiderohen si tregues të nivelit shkencor dhe njohurive të një personi, dhe konsiderohen si një nga kërkesat dhe parakushtet për zgjedhjen e një udhëheqësi të ardhshëm.
Por tashmë ka pasur një precedent. Ali Khamenei u promovua shpejt si “Ajatollah” pasi u bë udhëheqësi i dytë suprem në vitin 1989.
Emri i Mojtabas u vu në qendër të vëmendjes së publikut për herë të parë gjatë zgjedhjeve presidenciale të vitit 2005, të cilat rezultuan në fitoren e Mahmoud Ahmadinejad, një populist i linjës së ashpër.
Në një letër të hapur drejtuar Khameneit, kandidati reformist Mehdi Karroubi akuzoi Mojtabën për ndërhyrje në votime përmes elementëve të Trupave të Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) dhe milicisë Basij, të cilat shpërndanë para për grupet fetare me qëllim që të ndihmonin Ahmadinejadin të fitonte.
Katër vjet më vonë, Mojtaba u përball përsëri me të njëjtën akuzë. Rizgjedhja e Ahmadinejadit shkaktoi protesta masive në të gjithë vendin, të njohura si Lëvizja e Gjelbër.
Mostafa Tajzadeh, atëherë zëvendësministër i brendshëm, e përshkroi rezultatin si një “grusht shteti zgjedhor”. Ai u burgos për shtatë vjet, gjë që ia atribuoi “dëshirës së drejtpërdrejtë të Mojtaba Khameneit”.
Dy kandidatë reformistë, Mir-Hossein Mousavi dhe Mehdi Karoubi, u vunë në arrest shtëpiak pas zgjedhjeve të vitit 2009. Në shkurt të vitit 2012, Mojtaba u takua dhe i kërkoi Mousavit të hiqte dorë nga protesta e tij, thanë burime iraniane për BBC News Persian.
Tani, si udhëheqësi suprem i sapozgjedhur i Iranit, shumë presin që Mojtaba të vazhdojë politikat e ashpra të babait të tij.
Ai përballet gjithashtu me detyrën e vështirë të sigurimit të mbijetesës së Republikës Islamike dhe të bind publikun se është personi i duhur për ta nxjerrë vendin nga shkatërrimi politik dhe ekonomik.
Rekordi i tij si udhëheqës mbetet kryesisht i paprovuar, dhe perceptimi se republika po shndërrohet në një sistem të trashëgueshëm mund ta thellojë më tej pakënaqësinë publike.
Mojtaba tani është një njeri i shënuar. Ministri i mbrojtjes i Izraelit tha javën e kaluar se kushdo që zgjidhet si pasardhës i Ajatollah Ali Khameneit do të jetë “një objektiv i qartë për eliminim”.
The post Kush është Mojtaba Khamenei, udhëheqësi suprem i Iranit? appeared first on Alsat.