Shtetet e Bashkuara, Danimarka dhe Groenlanda kanë nënshkruar një marrëveshje të re ushtarake për sigurinë e ishullit, në një kohë kur Arktiku po merr rëndësi gjithnjë e më të madhe strategjike.
Marrëveshja u nënshkrua në Nju Jork, në margjinat e Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, nga presidenti amerikan Donald Trump, kryeministrja daneze Mette Frederiksen dhe kryeministri i Groenlandës Jens-Frederik Nielsen.
Dokumenti riafirmon sovranitetin e Groenlandës, e cila është pjesë e Mbretërisë së Danimarkës, ndërsa SHBA-së i jep akses të gjerë në hapësirën ajrore dhe territorin e ishullit.
Sipas marrëveshjes, SHBA mund të zgjerojë Bazën Hapësinore Pituffik, instalimin më verior ushtarak amerikan, i cili luan rol në sistemin e paralajmërimit të hershëm ndaj raketave.
Gjithashtu parashihet mundësia e krijimit të bazave shtesë në Narsarsuaq dhe Mestersvig, ndërsa palët mund të propozojnë edhe zona të tjera mbrojtëse, me miratimin e ndërsjellë.
Marrëveshja nuk ka afat skadimi dhe kufizon krijimin e bazave nga shtetet që nuk janë anëtare të NATO-s. Ajo do të mbetet në fuqi edhe në rast se Groenlanda në të ardhmen bëhet e pavarur nga Danimarka.
Dokumenti parashikon gjithashtu kontrolle më të rrepta ndaj investimeve të huaja nga shtetet jashtë NATO-s dhe Bashkimit Evropian, me synim kufizimin e ndikimit të Kinës dhe Rusisë në ishull.
Trump tha se SHBA do të nisë menjëherë procesin për forcimin e pranisë ushtarake në Groenlandë dhe deklaroi se synohet ndërtimi i dy bazave të mëdha ushtarake.
Udhëheqësit e Groenlandës dhe Danimarkës thanë se marrëveshja pasqyron ndryshimet në peizazhin e sigurisë në Arktik. Nielsen theksoi se marrëveshja duhet t’i japë fund çdo dyshimi për qëndrimin e Groenlandës, ndërsa Frederiksen tha se ajo respekton integritetin territorial të Mbretërisë së Danimarkës dhe të drejtën e Groenlandës për vetëvendosje.