Në Maqedoni, për pesë vjet janë ndërtuar mbi 36 mijë banesa, por më shumë se një e treta e fondit të banesave është e pabanuar.
Në Maqedoni, gjatë pesë viteve janë ndërtuar më shumë se 36.000 banesa, edhe pse më shumë se një e treta e fondit të banesave, sipas regjistrimit të fundit të popullsisë, është e pabanuar. Ndërkohë, çmimet në lokacionet më atraktive në Shkup dhe Ohër tashmë kanë kaluar 3.000 euro për metër katror.
Të dhënat ngrenë një pyetje që po shtrohet gjithnjë e më shpesh në tregun vendas të pasurive të paluajtshme: nëse oferta po rritet dhe qindra mijëra banesa qëndrojnë bosh, pse çmimet vazhdojnë të rriten?
Nga viti 2020 deri në vitin 2025 janë përfunduar gjithsej 36.281 banesa, me sipërfaqe të përgjithshme prej më shumë se 3,26 milionë metra katrorë, tregojnë të dhënat e Entit Shtetëror të Statistikave, të analizuara nga portali financiar “Pari”.
Sipërfaqja mesatare e një banese të sapondërtuar është rreth 90 metra katrorë.
Më së shumti janë ndërtuar banesa me tri dhoma – 12.038, ndërsa pas tyre renditen banesat me dy dhoma, me 11.129.
Baza zyrtare e Entit Shtetëror të Statistikave i evidenton banesat e përfunduara sipas numrit të dhomave dhe komunave.
Mbi 307 mijë banesa janë të pabanuara
Në të njëjtën kohë, Regjistrimi i Popullsisë i vitit 2021 tregoi se nga gjithsej 839.174 banesa në vend, 531.987, ose 63,4 për qind, ishin të banuara.
Pjesa tjetër prej 307.187 banesash, përkatësisht 36,6 për qind e fondit të përgjithshëm të banesave, ishin të pabanuara.
Kjo do të thotë se afërsisht çdo banesë e tretë në vend, në momentin e regjistrimit, nuk kishte banorë të përhershëm.
Megjithatë, aktiviteti ndërtimor nuk ndalet.
Vetëm në qershor të këtij viti janë lëshuar leje ndërtimi për edhe 754 banesa.
Banesat blihen, por jo gjithmonë për të jetuar
Aktiviteti në treg është rritur më tej në tremujorin e dytë të vitit 2026.
Nga prilli deri në qershor janë regjistruar 8.369 transaksione me pasuri të paluajtshme, që është 7,9 për qind më shumë krahasuar me tre muajt e parë të vitit.
Prej tyre, 6.221 ishin shitblerje, ndërsa 2.148 ishin kontrata qiraje.
Numri i shitjeve është rritur për 20,2 për qind, ndërsa numri i qirave është ulur për 16,8 për qind.
Kombinimi i rritjes së shitblerjeve dhe numrit të lartë të banesave të pabanuara sugjeron se një pjesë e pasurive të paluajtshme nuk blihen vetëm për të jetuar, por edhe si mënyrë për ruajtjen ose investimin e kapitalit.
Kjo është veçanërisht e rëndësishme në një vend ku pasuritë e paluajtshme tradicionalisht konsiderohen një nga format më të sigurta të kursimit.
Mbi 3.300 euro për metër katror në Qendër
Transaksionet me vlerat më të larta tregojnë se deri ku ka arritur rritja e çmimeve.
Në Komunën Qendër të Shkupit, një banesë e re prej 50 metrash katrorë është shitur për 168.000 euro.
Kjo është rreth 3.360 euro për metër katror.
Në ndërtesat e vjetra, rekordi është regjistruar në Ohër, ku një banesë prej 66 metrash katrorë është shitur për 211.200 euro, ose rreth 3.200 euro për metër katror.
Megjithatë, këto nuk janë çmime mesatare për Shkupin apo Maqedoninë, por transaksionet individuale me vlerat më të larta të regjistruara.
Çmimet mesatare të banesave të vjetra janë dukshëm më të ulëta.
Në Qendër, mesatarja ishte rreth 119.914 denarë për metër katror, në Karposh 111.806 denarë, në Aerodrom 108.081, ndërsa në Kisella Vodë 103.878 denarë.
Te banesat e reja, çmimi mesatar në Qendër ishte rreth 117.657 denarë për metër katror.
Shkupi ende është më i lirë se Evropa Perëndimore
Pavarësisht rritjes së madhe, Shkupi mbetet shumë më poshtë çmimeve në qytetet më të shtrenjta evropiane.
Raporti “Mapping the World’s Prices 2026” i Deutsche Bank Research Institute krahason kostot, pagat dhe pasuritë e paluajtshme në 69 qytete të botës.
Në Cyrih, çmimi i një metri katror për banesë në qendër arrin rreth 22.910 euro, ndërsa në Gjenevë rreth 19.439 euro.
Londra, Parisi, Vjena dhe Mynihu gjithashtu janë disa herë më të shtrenjta se Shkupi.
Por krahasimi i drejtpërdrejtë ka kufizimet e veta.
Të dhënat e Deutsche Bank i referohen çmimeve mesatare në pjesët qendrore të qyteteve të caktuara të botës, ndërsa rekordet vendase mbi 3.000 euro janë transaksione konkrete të realizuara.
Pyetja më e rëndësishme është sa banesa mund të blejë një pagë
Çmimi absolut, megjithatë, nuk tregon gjithçka.
Një banesë që kushton 3.000 euro për metër katror në një vend me paga dukshëm më të ulëta mund të jetë më pak e përballueshme për një familje mesatare sesa një banesë shumë më e shtrenjtë në një qytet ku të ardhurat janë disa herë më të larta.
Pikërisht për këtë arsye, rritja e shpejtë e çmimeve në Shkup mund të jetë një problem më i madh social sesa tregon krahasimi i thjeshtë me Cyrihun, Londrën apo Parisin.
Në Maqedoni, njëkohësisht po ndodhin tri procese: po ndërtohen mijëra banesa të reja, një pjesë e madhe e fondit ekzistues të banesave mbetet e pabanuar, ndërsa çmimet vazhdojnë të rriten.
Kjo e shndërron tregun e pasurive të paluajtshme në një nga çështjet më interesante ekonomike në vend – a po ndërtohen banesat ende kryesisht për banim, apo gjithnjë e më shumë po bëhen një formë investimi dhe ruajtjeje të kapitalit?