Prodhimi vendas, të paktën sipas shifrave dhe paralajmërimeve të shoqatave bujqësore, po tërhiqet ngadalë. Dhe importet po rriten. Dhe jo simbolikisht, por në mënyrë dramatike. Në dekadën e fundit, thonë njerëzit brenda, importet e ushqimeve janë rritur me 100 për qind dhe tashmë kanë tejkaluar shifrën prej një miliard eurosh. Një shifër që tingëllon si statistikë, por në realitet do të thotë varësi.
Kjo do të thotë që çdo thatësirë në një vend të largët, çdo tension gjeopolitik, çdo rritje e kostos së transportit mund të ndihet drejtpërdrejt në tregjet e RMV-së. Analistët paralajmërojnë se kjo tendencë nuk është vetëm ekonomike, por edhe strategjike.
“Kur një vend nuk mund të sigurojë ushqim të mjaftueshëm për popullsinë e vet, ai bëhet i prekshëm. Jo vetëm për sa i përket çmimit, por edhe politikisht”, thonë ekspertët e politikave bujqësore.
Sipas tyre, rënia e prodhimit vendas nuk është rezultat i një faktori të vetëm, por përkundrazi i viteve të mbështetjes së pamjaftueshme, parcelave të fragmentuara, mungesës së modernizimit dhe fuqisë blerëse të pasigurt. Shoqatat bujqësore janë veçanërisht të zëshme për një problem tjetër.
Deklaratat, thonë ata, kanë emra që shoqërojnë traditën, origjinën lokale, diçka vendase. Por produkti në fakt është i importuar.
“Kjo dëmton si konsumatorët ashtu edhe prodhuesit”, paralajmërojnë shoqatat.
Konsumatorët po mashtrohen dhe prodhuesit vendas po shtyhen në një pozicion edhe më të pasigurt. Ekspertët e mbrojtjes së konkurrencës thonë se praktika të tilla dëmtojnë besimin e tregut. Nëse blerësi ndihet i mashtruar një herë, herën e dytë do të jetë më i kujdesshëm. Dhe ndoshta do t’i drejtohet atij më të lirë, pavarësisht origjinës. Dhe këtu mbyllet rrethi. Ekspertët e ekonomisë agrare theksojnë se Maqedonia ka potencial, por i mungon një sistem.
“Ne kemi tokë, kemi traditë, kemi njerëz që dinë të prodhojnë. Por nuk kemi vazhdimësi”, thonë ata.
Në kushtet kur importet bëhen më të lira për shkak të prodhimit masiv në vendet e mëdha, prodhuesi vendas përballet me kosto që nuk mund t’i mbulojë lehtë, veçanërisht nëse nuk ka një treg të sigurt.
Problemi nuk është vetëm mishi apo fasulet. Është perceptimi se është më e lehtë të sjellësh një kamion nga jashtë sesa të organizosh një blerje nga disa fshatra të RMV-së.
Në ndjenjën midis disa fermerëve se po punojnë pa një perspektivë afatgjatë. Dhe në pranimin e heshtur se “kështu është në treg”… Ekonomistët paralajmërojnë se nëse trendi vazhdon, varësia nga importet do të bëhet strukturore. Dhe pastaj kthimi prapa do të jetë shumë më i vështirë.
Që prodhimi vendas të rimëkëmbet, thonë ata, nevojitet një strategji e qartë, mbështetje e qëndrueshme dhe kontroll më i rreptë i etiketimit të produkteve. Përndryshe, miliarda euro në importe nuk do të jenë një kulm, por vetëm një ndalesë. Dhe ndërsa numrat rriten, pyetja mbetet e thjeshtë. Sa nga ajo që ofrojmë sot është vërtet e jona? Dhe a jemi të gatshëm të paguajmë çmimin e varësisë nëse ajo vazhdon të rritet me të njëjtin ritëm?
Ndonjëherë statistikat janë të ftohta. Por pas tyre qëndrojnë fusha që janë në gjumë dhe prodhues që pyesin veten nëse ia vlen të mbillen sezonin e ardhshëm. /B.Z.M.
The post Importet po rriten, prodhimi vendas po bie – alarm në sektorin bujqësor appeared first on Alsat.